Voorheen was Frits Pijnenburg wethouder ruimtelijke ordening, volkshuisvesting, milieu en bouwen van gemeente Bladel. Hier was hij vanuit zijn functie als wethouder nauw betrokken bij de realisatie van het spraakmakende startersproject in Casteren.

BOUWEN IN BETROKKENHEID

Op de markt van de Nederlandse volkshuisvesting maken vooral "professionals" de dienst uit. Stedenbouwkundige, projectontwikkelaars, architecten, beleidsambtenaren: zij bepalen hoe er gewoond wordt. Hierdoor ontstaat woningbouw voor gemiddelde woonwensen en zien we te vaak saaie woongebieden zonder veel eigen identiteit. Er is geen of onvoldoende ruimte om woningen echt "een eigen gezicht" te geven.

Daarom moet het primaat over woning- en woonomgeving komen te liggen bij de partij waar het hele proces om draait, namelijk de burger zelf. Burgers zijn in de huidige praktijk wel steeds onderwerp van studies (bijvoorbeeld woonwensenonderzoeken), maar actief handelend komen ze in het hele verhaal te weinig voor.

Woningen zijn bovendien vaak onnodig veel te duur. Burgers met een relatief laag inkomen, en vooral starters op de woningmarkt, zijn de dupe.

Het is, in de traditie van de Nederlandse volkshuisvesting, moeilijk voor te stellen dat het anders kan. Toch is dit zo. In de gemeente Bladel, waar ik tot voor kort wethouder was, worden ruim honderd woningen gebouwd, via Collectief Particulier Opdrachtgeverschap (CPO). Een groot aantal van deze woningen zijn ontwikkeld door starters zelf. De toekomstige bewoners fungeren zelf als ontwikkelaar, wat verbluffende resultaten heeft opgeleverd. Naast een grote betrokkenheid, levert het woningen op met een zeer hoge kwaliteit, voor een zeer lage prijs (gemiddelde V.O.N. prijs tussen 25 en 40% onder de marktprijs).

De resultaten die in Bladel zijn geboekt, hebben veel stof doen opwaaien. Uit alle uithoeken van het land stromen enthousiaste reacties van burgers binnen, die zich afvragen waarom deze manier van werken niet het uitgangspunt is in heel Nederland! Waarop ik ze vertel dat het idee dat ik in Bladel heb ontwikkeld, eigenlijk in heel Nederland uitvoerbaar is. Binnen het principe: "kostprijs is koopprijs" zijn starters in staat een betaalbare woning te kopen. Bovendien binnen een woonomgeving die ze in hoge mate zelf hebben gecreëerd.

Maar stel dat je als gemeente of woningbouwcorporatie dit soort dingen in gang wilt zetten: Hoe doe je dit dan? Welke voorwaardenscheppende rol is er dan voor gemeenten en corporaties? Hoe geef je dit handen en voeten? En welke plek heeft dit alles binnen een "duale" gemeente?
En misschien nog wel het allerbelangrijkste: hoe organiseren burgers zich dan? Wat mogen zij verwachten van het gemeentebestuur, ambtelijke apparaat en woningbouwcorporatie?

Inmiddels heb ik afscheid genomen als wethouder in Bladel, maar mijn missie blijft dezelfde. Ik wil graag partijen ondersteunen die vorm willen geven aan dit primaat van de burgers. Die een eind willen maken aan de praktijk van te dure woningen, met te weinig kwaliteit.
De vorm waarin dit kan gebeuren is heel divers. Wacht niet al te lang met het vragen om een advies, om een plan van aanpak. Zo heel veel geduld hebben geëmancipeerde burgers niet.

Frits Pijnenburg - frits.pijnenburg@chello.nl